ก่อนที่จะเดินทางไปยังต่างประเทศ  เราทุกคนจำเป็นจะต้องมีเอกสารสำคัญที่จะขาดไม่ได้สำหรับการเดินทาง   นั่นก็คือ
1.หนังสือเดินทาง หรือ PASSPORT  
2.การลงตรวจตรา หรือ VISA 
ซึ่งจะมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

:: PASSPORT ::
ข้อมูลการขอหนังสือเดินทาง

รายละเอียดเกี่ยวกับการขอหนังสือเดินทางแบบธรรมดาสำหรับผู้ถือสัญชาติไทยที่พำนักในประเทศไทย  มีดังนี้

เอกสารการขอหนังสือเดินทาง  -  คลิกที่นี่เพื่อดูเอกสารที่ต้องใช้ http://www.consular.go.th/passportdoc.doc

ขั้นตอนการยื่นขอหนังสือเดินทางใหม่
     1. รับบัตรคิว
     2. ยื่นบัตรประจำตัวประชาชนที่มีเลข 13 หลัก(หากไม่มีเลข 13 หลัก ต้องนำสำเนาทะเบียนบ้านมาแสดง) พร้อมเอกสารหลักฐานอื่น ๆที่จำเป็น อาทิ หากเปลี่ยนชื่อสกุล ต้องมีหลักฐานการเปลี่ยนชื่อ นามสกุล ทะเบียนสมรส ฯลฯ มาแสดง เพื่อตรวจสอบข้อมูล
         - ข้อมูลชีวภาพ (วัดส่วนสูง เก็บลายพิมพ์นิ้วมือนิ้วชี้ซ้ายและนิ้วชี้ขวาด้วยเครื่องสแกนเนอร์ และถ่ายรูปใบหน้า )
         - แจ้งความประสงค์หากต้องการขอรับเล่มทางไปรษณีย์

     3. ชำระค่าธรรมเนียม 1,000 บาท (และค่าส่งไปรษณีย์ 35 บาทหากประสงค์ให้จัดส่งทางไปรษณีย์) รับใบเสร็จรับเงิน และรับใบนัดรับเล่ม       
        ท่านจะได้รับหนังสือเดินทาง ดังนี้

• หากยื่นที่กรมการกงสุล ผู้ร้องสามารถรับหนังสือเดินทางได้ 2 วันทำการไม่นับวันยื่นคำร้อง หากรับทางไปรษณีย์จะได้รับใน 5 วันทำการ
• หากยื่นที่สำนักงานสาขาในกรุงเทพฯ (ปิ่นเกล้าและบางนา) ผู้ร้องจะได้รับเล่มภายใน 2 วันทำการไม่นับวันยื่นคำร้อง หากรับทางไปรษณีย์จะได้รับใน 5 วันทำการ
• กรณียื่นคำร้องที่สำนักงานสาขาในต่างจังหวัดและขอให้จัดส่งทางไปรษณีย์ผู้ร้อง (ในเขตเมือง) จะได้รับหนังสือเดินทางภายใน 5 วันทำการ
• โดยที่กระทรวงฯ ได้ติดตั้งเครื่องอ่านหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์จำลองเพื่อผู้ร้องสามารถทดสอบการผ่านเข้า-ออกท่าอากาศยานโดยอัตโนมัติไว้ 1 เครื่อง ที่กรมการกงสุล ดังนั้นจึงแนะนำให้ผู้ขอหนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์มารับเล่มด้วยตนเอง เพื่อให้ผู้ถือหนังสือเดินทางมีความคุ้นเคยกับการใช้หนังสือเดินทางอิเล็กทรอนิกส์และระบบตรวจคนเข้าเมืองอัตโนมัติ
• ในกรณีจำเป็น สามารถมอบอำนาจให้ผู้อื่นรับแทนหรือให้จัดส่งทางไปรษณีย์ EMS

สถานที่ให้บริการหนังสือเดินทาง   -  กรมการกงศุล
กรมการกงสุล แจ้งวัฒนะ    
     - ที่อยู่ 123 ถนนแจ้งวัฒนะ เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
     - โทรศัพท์ 0-2981-7171-99 โทรสาร 0-2981-7256

สำนักงานหนังสือเดินทางชั่วคราว บางนา  
     - ที่อยู่ ศูนย์การค้าเซ็นทรัลซิตี้บางนา อาคาร "บางนาฮอลล์"(ด้านข้างศูนย์การค้า) ชั้น B1
     - โทรศัพท์ 0-2383-8401-3  โทรสาร 0-2383-8398
 
สำนักงานหนังสือเดินทางชั่วคราว ปิ่นเกล้า  
     - ที่อยู่ อาคารธนาลงกรณ์ทาวเวอร์(ชั้นใต้ดิน) แขวงบางบำหรุ เขตบางพลัด กทม. 10700
     - โทรศัพท์ 0-2446-8111-2 โทรสาร 0-2446-8118-9

สำนักงานหนังสือเดินทางชั่วคราว จังหวัดขอนแก่น 
     - ที่อยู่ ศูนย์ราชการจังหวัดขอนแก่น ถนนศูนย์ราชการ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
     - โทรศัพท์ 0-4324-2707, 0-4324-3462, 0-4324-2655 โทรสาร 0-4324-3441
 
 สำนักงานหนังสือเดินทางชั่วคราว จังหวัดเชียงใหม่ 
     - ที่อยู่ ศูนย์ราชการจังหวัดเชียงใหม่ ถนนโชตนา ตำบลช้างเผือก อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ 50000
     - โทรศัพท์ 0-5389-1535-6 โทรสาร 0-5389-1534
สำนักงานหนังสือเดินทางชั่วคราว จังหวัดสงขลา 
     - ที่อยู่ ศาลากลางจังหวัดสงขลา (หลังเก่า) ชั้น 1 ถนนราชดำเนิน อำเภอเมือง จ.สงขลา 9000
     - โทรศัพท์ 0-7432-6510-1 โทรสาร 0-7432-6506

สำนักงานหนังสือเดินทางชั่วคราว จังหวัดอุบลราชธานี 
     - ที่อยู่ อาคารสำนักงานองค์การบริหารส่วนจังหวัด อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี 34000
     - โทรศัพท์ 045-242313-4 โทรสาร 045-242301
     - E-mail : passport_ub@hotmail.com

สำนักงานหนังสือเดินทางชั่วคราว จังหวัดสุราษฎร์ธานี 
     - ที่อยู่ ศาลาประชาคม ถนนหน้าเมือง อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี 84000
     - โทรศัพท์ 077-274940, 077-274942-3 โทรสาร 077-274941

สำนักงานหนังสือเดินทางชั่วคราว จังหวัดนครราชสีมา 
     - ที่อยู่ ศาลากลางจังหวัดนครราชสีมา ถนนมหาดไทย อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา 30000
     - โทร 044-243-132, 044-243-124 โทรสาร 044-243-133

สำนักงานหนังสือเดินทางชั่วคราว จังหวัดอุดรธานี 
     - ที่อยู่ ศูนย์อเนกประสงค์ ศาลากลางจังหวัดอุดรธานี(ตรงข้ามกับศาลหลักเมือง) ถนนอธิบดี อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี 41000
     - โทร 042-212827, 042-212-318 โทรสาร 042-222-810

สำนักงานหนังสือเดินทางชัวคราว พิษณุโลก
     - ที่อยู่ ศาลากลางจังหวัดพิษณุโลก ถนนเทพารักษ์ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก 65000
     - โทร 055-258-131, 055-258-155, 055-258-173, 055-258-117

:: VISA ::
ข้อมูลการขอวีซ่า

การจะเดินทางไปยังต่างประเทศ  เราควรจะต้องทราบก่อนว่าประเทศที่กำลังจะเดินทางไปนั้น  จำเป็นต้องใช้วีซ่าเพื่อเข้าประเทศหรือไม่   การขอวีซ่าต้องไปทำที่สถานฑูตของประเทศที่ต้องการจะไปซึ่งแต่ละประเทศก็จะมีเงื่อนไขและข้อจำกัดที่แตกต่างกัน  และมีวีซ่าแยกประเภทตามวัตถุประสงค์ของการเดินทาง  ในบางประเทศก็สามารถไปทำเรื่องขอได้ที่ชายแดนหรือสนามบินของประเทศนั้นเลย (เช่น เนปาล กัมพูชา ฯลฯ) แต่ก็มีบางประเทศที่ทางไทยได้ทำข้อตกลง ยกเว้นวีซ่าให้กับผู้ถือหนังสือเดินทางไทย โดยเราสามารถเดินทางไปประเทศนั้น ๆ โดยเอาพาสสปอร์ตไปอย่างเดียว ไม่ต้องขอวีซ่า แค่ไปประทับตราเป็นหลักฐานการเข้าประเทศ ที่ด่านตรวจคนเข้าเมืองตามปรกติ  แต่อาจจะต้องมีหลักฐานอื่น (เช่น หนังสือเดินทางที่ยังมีอายุการใช้งานได้อีก 6 เดือนขึ้นไปเป็นอย่างน้อย, ตั๋วเครื่องบินไป - กลับ ฯลฯ แล้วแต่ข้อกำหนดของแต่ละประเทศ)   ดังนั้นจึงขอรวบรวมข้อมูลที่ควรทราบสำหรับการขอวีซ่าประเภทท่องเที่ยวสำหรับชาวไทย  ที่ถือ หนังสือเดินทางธรรมดา ให้ทราบดังนี้

การตรวจลงตราประเภทนักท่องเที่ยว (Tourist Visa)

:: ประเทศที่ไม่ต้องขอวีซ่า  ::
ประเทศส่วนใหญ่จะต้องใช้วีซ่าเพื่อเข้า  ยกเว้นบางประเทศที่ไม่ต้องใช้วีซ่า  สำหรับรายชื่อประเทศที่ได้ทำความตกลงยกเว้นการตรวจลงตรา หนังสือเดินทางธรรมดากับประเทศไทย โดยสามารถพำนักได้เป็นระยะเวลาไม่เกินที่กำหนด มีดังนี้

พำนักไม่เกินระยะเวลา 14 วัน
บรูไน
พำนักไม่เกินระยะเวลา 14 วัน และสามารถขอวีซ่าแบบ on arrival
บาห์เรน
อิหร่าน
พำนักไม่เกินระยะเวลา 21 วัน
ฟิลิปปินส์
พำนักไม่เกินระยะเวลา 30 วัน
สิงคโปร์
 อินโดนีเซีย
จอร์แดน
รัสเซีย
แอฟริกาใต้
ศรีลังกา
พำนักไม่เกินระยะเวลา 90 วัน
เกาหลีใต้
มาเลเซีย
อาร์เจนติน่า
บราซิล
ชิลี
เปรู

:: กลุ่มประเทศ Schengen Visa ::
 เชงเก็นวีซ่า (Schengen Visa) ใช้ได้กับประเทศในแถบยุโรปที่เป็นสมาชิก เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยว ที่เดินทางไปเที่ยวหลายประเทศในยุโรปต่อเนื่องกันในทริปเดียว โดยสามารถยื่นคำร้องขอวีซ่าทั้ง แบบเดินทางเข้า - ออกครั้งเดียว (Single) หรือเดินทางเข้า - ออกหลายครั้งก็ได้ (Multiple) แต่เมื่อรวมเวลาทั้งหมดแล้ว ต้องไม่เกิน 90 วัน ภายในระยะเวลา 6 เดือน โดยเริ่มนับตั้งแต่วันแรกที่เดินทางเข้าประเทศในกลุ่มสัญญาเชงเก็น (Schengen)

การทำ เชงเก็นวีซ่า (Schengen Visa) จะทำให้นักท่องเที่ยวไม่ต้องเสียเวลายื่นวีซ่าขอเข้าประเทศ กับทุก ๆ ประเทศที่จะเดินทางเข้าไปเที่ยว เมื่อมีเชงเก็นวีซ่า (Schengen Visa) ก็สามารถเข้าได้ทุกประเทศที่เป็นสมาชิก สำหรับการขอ เชงเก็นวีซ่า (Schengen Visa) นั้น ให้ยื่นคำร้องขอวีซ่าต่อสถานทูตของประเทศที่ จะเดินทางเข้าไปเป็นประเทศแรกที่ผู้เดินทาง เดินทางไปถึงยุโรป (ตัวอย่างเช่น เดินทางไป ฝรั่งเศส - อิตาลี – สวิส ประเทศที่จะออก เชงเก็นวีซ่า ให้คือ ประเทศ ฝรั่งเศส)

ประเทศยุโรป ที่ใช้เชงเก็นวีซ่า (Schengen Visa)

• ออสเตรีย
• เบลเยี่ยม
• เดนมาร์ก
• ฟินแลนด์
• ฝรั่งเศส
• เยอรมัน
• กรีซ
• ไอซ์แลนด์
• อิตาลี
• ลักเซมเบิร์ก
• เนเธอร์แลนด์
• นอร์เวย์
• โปรตุเกส
• สเปน
• สวีเดน

* ข้อมูลอาจมีการเปลียนแปลง ควรเช็คข้อมูล จากสถานทูตอีกครั้งก่อนเดินทาง

ที่มา
1. http://www.consular.go.th/
2. http://www.mfa.go.th/web/939.php